Rij- en rusttijden AERT

 
 
OP WELKE PERSONEN IS DE REGLEMENTERING INZAKE RIJ- EN RUSTTIJDEN VAN TOEPASSING?
 
Zowel bezoldigden als zelfstandigen die personenvervoer doen (voor eigen rekening en voor rekening van derden) vallen onder deze reglementering. In de praktijk wordt dit nogal eens vergeten: ook de zaakvoerder die occasioneel eens rijdt omdat het werk bijvoorbeeld te druk is, moet de rij- en rusttijden respecteren. Ook de zoon van de zaakvoerder of een mecanicien of een bediende die plots eens moeten inspringen, moeten de rij- en rusttijden respecteren.
 
IN WELKE LANDEN IS DE REGLEMENTERING INZAKE RIJ- EN RUSTTIJDEN VAN TOEPASSING?
 
De reglementering is van toepassing op het nationaal en internationaal vervoer.  Het is een wettelijk instrument dat uitgaat van de Europese Unie en dat rechtstreeks van toepassing is in alle lidstaten van de E.U.  Naast de E.U.- landen zijn er de AETR-landen: ook daar werd een overeenkomst gesloten. Zij regelt de rij-en rusttijden zowel als de controle daarop, op dezelfde wijze als de Sociale Verordening van de E.U.
 
 
OP WELKE VOERTUIGEN IS DE REGLEMENTERING INZAKE RIJ- EN RUSTTIJDEN VAN TOEPASSING?
 
Op de volgende soorten voertuigen is de reglementering inzake rij- en rustijden niet van toepassing:
 
  • voertuigen bestemd voor vervoer van personen en die volgens hun bouwtype en uitrusting ten hoogste 9 personen, de bestuurder inbegrepen, kunnen vervoeren en daartoe bestemd zijn;
  • voertuigen bestemd voor geregeld personenvervoer waarvan de lengte van het traject maximum 50 km bedraagt
  • enkel van toepassing op Belgisch grondgebied: voertuigen die voor personenvervoer zijn bestemd en gezien hun constructie en uitrusting, geschikt zijn voor het vervoer van ten hoogste 17 personen, met inbegrip van de bestuurder en daarvoor moeten dienen
 
WAT ZIJN DE BEPALINGEN INZAKE RIJ- EN RUSTTIJDEN?
 
Dagelijkse rijtijd 1 chauffeur
  • 9u (2x per week 10u)
Ononderbroken rijtijd
  • 4u30’
Pauze
  • 45’ (of 3 x 15’)
Rijtijd per 2 weken
  • 90u
Beperking van maximum aantal achtereenvolgende rijdagen
  • 6 (12 voor de internationale ongeregelde diensten)
Dagelijkse rusttijd 1 chauffeur
  • 11u op 24u
  • 3 x per week 9u op 24u met compensatie later
  • 12u op 24u mits opsplitsing, waarvan één ononderbroken periode van 8 uur en daarnaast nog maximum twee periodes van minimum 1 uur
Dagelijkse rusttijd 2 chauffeurs
  • 8u op 30u
Wekelijkse rusttijd
  • 45u
  • 36u in de standplaats met compensatie
  • 24u buiten de standplaats met compensatie
 
 
HOE LANG MAG EEN CHAUFFEUR RIJDEN ZONDER ONDERBREKING?
Hij mag maximaal 4 uur en 30 minuten rijden zonder onderbreking. Daarna moet hij minstens een onderbreking inlassen van 45 minuten of een rustperiode starten van minimum één uur.
Deze onderbreking van 45 minuten kan ook opgesplitst worden in onderbrekingen van ten minste 15 minuten elk, waarvan de derde moet opgenomen worden ten laatste wanneer de chauffeur 4 uur en 30 minuten gereden heeft. In ieder geval moet er in elke periode van 5.15u minstens 45 minuten onderbreking zijn.
Tijdens deze onderbrekingen mogen geen “andere werkzaamheden” verricht worden. Wachttijd en tijd die niet aan het stuur wordt doorgebracht in een rijdend voertuig, op een veerboot of in een trein, zijn geen andere werkzaamheden. Het reinigen van de car, helpen uitladen, helpen opstappen, dienstbetoon in en om de autocar zijn wel andere werkzaamheden.
De regel: 4.30 u + 45’ = 5.15u
Ook toegelaten:
2u + 15’ + 1u + 15’ + 1.30u + 15’ = 5.15u
2.30u + 25’ + 2u + 20’ = 5.15u
2u + 15’ + 1u + 30’ + 1.30u = 5.15u
Niet toegelaten:
2u + 10’ + 1u + 15’ + 1.30u + 20’ = 5.15u
 
 
 
 
HOE LANG MAG EEN CHAUFFEUR DAGELIJKS RIJDEN?
De dagelijkse rijtijd is in de regel beperkt tot 9 uur. Twee maal per week mag wel 10 uur per dag gereden worden. Een week loopt van maandag 00.00 uur tot zondag 24.00 uur.
De regel: 4.30u + 45’ + 4.30u = 9u
Ook toegelaten:
4.30u + 45’ + 4.30u + 45’ + 1u = 10u rijtijd (2x per week)
3.20u + 45’ + 3.20u + 45’ + 3.20u = 10 u rijtijd (2x per week)
 
HOEVEEL ACHTEREENVOLGENDE DAGEN MAG EEN CHAUFFEUR RIJDEN?
Eigenlijk kan men niet spreken over dagen, maar wel over dagelijkse rijtijden. Een dagelijkse rijtijd is de totale rijtijd tussen twee rusttijden. Dit valt dus niet noodzakelijk samen met een kalenderdag. Na maximum zes van deze dagelijkse rijtijden moet een wekelijkse rusttijd in acht worden genomen. Voor de internationale ongeregelde diensten (autocar) mag de wekelijkse rusttijd echter genomen worden na maximum twaalf van deze dagelijkse rijtijden.
 
HOE LANG MAG EEN CHAUFFEUR WEKELIJKS RIJDEN?
Dit is niet bepaald in de wet op de rij- en rusttijden.  Wel staat er geschreven dat de totale rijtijd per periode van twee opeenvolgende weken niet meer dan 90 uur mag bedragen.
Wel is het zo dat een chauffeur met een maximum van zes achtereenvolgende dagen rijtijd in de praktijk per week maximum 56 uur rijtijd kan en mag hebben. Hij heeft namelijk een dagelijkse rijtijd van 9 uur en twee keer per week van 10 uur. Dit komt dus neer op 4 keer 9 uur en 2 keer 10 uur, ofwel een totaal van 56 uur.
 
HOE LANG MOET EEN CHAUFFEUR RUSTEN?
Eerst en vooral: een onderbreking (45’) is geen rusttijd. Een rusttijd is altijd een periode van minstens één uur waarin de bestuurder vrij over zijn tijd kan beschikken. Onder dagelijkse rusttijd wordt dan verstaan de verplichte achtereenvolgende uren rust waarvan een chauffeur geniet tussen 2 dagtaken of diensttijden.
In elke periode van 24 uur moet een chauffeur genieten van een dagelijkse rusttijd van
  • ten minste 11 achtereenvolgende uren (= algemene regel);
  • ten minste 9 achtereenvolgende uren maximaal drie maal per week. In dat geval moet de ingekorte rust (3 x 2 uur) toegevoegd worden aan de wekelijkse rusttijd (= eerste uitzondering);
  • ten minste 8 achtereenvolgende uren.  In dat geval moet er wel nog vier uur voorzien zijn gedurende de dag in één of twee rustperiodes zodat de chauffeur in totaal minstens 12 uur rust genoten heeft op 24 uur (= tweede uitzondering).
Met andere woorden: deze tweede uitzondering moet voldoen aan vier voorwaarden:
  • de totale rusttijd moet minstens 12 uur zijn;
  • er mogen maximum drie periodes genomen worden;
  • één van die periodes moet 8 uur zijn;
  • geen enkele periode mag minder dan 1 uur bedragen
  • Voorbeeld: 8 + 3 + 1 of 8 + 2 + 2 of 8 + 2.30 + 1.30
 
 
 
HOE LANG MAG EEN BEMANNING VAN TWEE CHAUFFEURS DAGELIJKS RIJDEN?
Onder dubbele bemanning wordt verstaan dat twee chauffeurs aanwezig zijn in het voertuig, die elkaar aflossen. Indien twee chauffeurs hetzelfde voertuig bemannen, mogen ze elk afzonderlijk dezelfde rijtijden maken. Principieel verandert er dus niets aan de regels van de rijtijden. Dit betekent dat elke chauffeur maximum 9 uur per dag mag rijden. Tweemaal in de week mag elke chauffeur 10 uur rijden. De verplichte onderbreking van drie kwartier na een rijperiode van 4.30u mag hier wel in het rijdend voertuig genomen worden.  Er mag na deze rijperiode dus van chauffeur gewisseld worden zonder dat het voertuig drie kwartier moet stilstaan.
 
HOE LANG MOET EEN BEMANNING VAN TWEE CHAUFFEURS DAGELIJKS RUSTEN?
Hier verandert er wel iets aan de regels t.o.v. één chauffeur.
Is het voertuig bemand met twee chauffeurs, dan moeten beide chauffeurs in elke periode van 30 uur (i.p.v. 24 uur) een dagelijkse rusttijd hebben van ten minste acht achtereenvolgende uren.
Hierbij twee opmerkingen:
  • de tweede chauffeur die niet aan het stuur zit terwijl de eerste chauffeur aan het rijden is, heeft op dat ogenblik geen rusttijd, maar wel een onderbreking. Rusten in een rijdend voertuig telt namelijk niet mee en bovendien kan deze chauffeur niet vrij over zijn tijd beschikken;
  • de dagelijkse rusttijd mag in een voertuig worden doorgebracht mits het voertuig een slaapbank bevat en stilstaat. Het is dus niet zo dat chauffeur X zijn ononderbroken rusttijd mag genieten terwijl chauffeur Y verder rijdt.
 
WELKE AFWIJKING IS MOGELIJK INGEVAL DE BESTUURDER EEN VOERTUIG BEGELEIDT PER VEERBOOT OF TREIN?
 
De dagelijkse rusttijd mag éénmaal worden onderbroken, voor zover aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
  • het gedeelte van de dagelijkse rusttijd dat op het land wordt genoten, moet kunnen liggen voor of na het gedeelte van de dagelijkse rusttijd dat aan boord van een veerboot of een trein wordt genoten;
  • de periode tussen de twee gedeelten van de dagelijkse rusttijd moet zo kort mogelijk zijn en mag in geen geval langer zijn dan 1 uur voor de inscheping/inlading of na de ontscheping/uitlading, waarbij de douaneformaliteiten tot de inscheping/inlading of de ontscheping/uitlading worden gerekend;
  • tijdens de twee gedeelten van de dagelijkse rusttijd moet de bestuurder kunnen beschikken over een bed of een slaapbank.
 
De rusttijd die volgens deze bepalingen wordt onderbroken, wordt met 2 uur verlengd.
 
 
 
 
HOEVEEL BEDRAAGT DE WEKELIJKSE RUSTTIJD?
De algemene regel bepaalt een rusttijd van 45 opeenvolgende uren na een maximum van 6 opeenvolgende rijdagen. Er zijn echter speciale regelingen:
  • vermindering tot 36 opeenvolgende uren die genomen worden in de standplaats van het voertuig of van de chauffeur, waarbij de verkortingen binnen de 3 weken die volgen aaneengesloten dienen gerecupereerd en gekoppeld aan een andere rusttijd van minimum 8 uur.
  • vermindering tot 24 opeenvolgende uren die genomen worden buiten de standplaats van het voertuig of van de chauffeur, waarbij de verkortingen binnen de 3 weken die volgen aaneengesloten dienen gerecupereerd en gekoppeld aan een andere rusttijd van minimum 8 uur.
Uitzondering: bij internationaal ongeregeld reizigersvervoer bestaat de mogelijkheid om tijdens 12 opeenvolgende dagen te rijden met een maximumlimiet van 90 rijuren per 2 weken, waarbij de wekelijkse rust die met die 2 weken overeenkomt aaneengesloten na afloop van die 12 dagen dient genomen.
 
 
WAT IS DE MAXIMALE DIENSTTIJD OF AMPLITUDE VAN EEN CHAUFFEUR?
Onder diensttijd of amplitude wordt verstaan de periode tussen twee dagelijkse rusttijden.  Dit begrip wordt in de Sociale Verordening van de E.U. over rij- en rusttijden nergens vermeld, maar de berekening van de maximale diensttijd is het logische gevolg van het aantal te nemen achtereenvolgende uren rust.
In het geval van een enkele bemanning:
  • In het geval van 11 achtereenvolgende uren rust op 24 uur: 24 – 11 = 13 uur. Hier is de maximum diensttijd dus 13 uur. Aanvang van de dienst: 07.00 u; einde van de dienst: ten laatste om 20.00 u;
  • In het geval van 9 achtereenvolgende uren rust op 24 uur: 24 – 9 = 15 uur. Hier is de maximum diensttijd dus 15 uur. Aanvang van de dienst: 07.00 u; einde van de dienst: ten laatste om 22.00 u;
  • In het geval van 8 achtereenvolgende uren rust op 24 uur: 24 – 8 = 16 uur. Hier is de maximum diensttijd dus 16 uur. Aanvang van de dienst: 07.00 u; einde van de dienst: ten laatste om 23.00 u;
  • In deze laatste formule moet er wel vier uur voorzien zijn in één of twee rustperiodes zodat de chauffeur in totaal minstens 12 uur rust heeft.
In het geval van een dubbele bemanning:
Hier moet door elk van de chauffeurs 8 achtereenvolgende uren rust genomen worden op een periode van 30 uur: 30 – 8 = 22 uur.
Hier is de maximum diensttijd dus 22 uur.
Aanvang van de dienst: 07.00 u; einde van de dienst: ten laatste om 05.00 u ‘s morgens de volgende dag.
 
 
MAG MEN VAN AL DEZE REGELS AFWIJKEN?
 
Ja, maar slechts in één geval, namelijk:
Mits hij geen afbreuk doet aan de veiligheid van het wegverkeer, mag de bestuurder, teneinde een geschikte stopplaats te kunnen bereiken, van de bepalingen van deze verordening afwijken, voor zover zulks nodig is om de veiligheid van personen, van het voertuig of van zijn lading te waarborgen.